Connect with us

Religia

Liturgia Świętego Triduum Paschalnego zaczyna się w Wielki Czwartek

Opublikowano

w

krzyż3
Liturgia Świętego Triduum Paschalnego zaczyna się w Wielki Czwartek
Liturgia Świętego Triduum Paschalnego zaczyna się w Wielki Czwartek

Liturgia Świętego Triduum Paschalnego stanowi jedną całość rozciągniętą na trzy pełne doby  Triduum oznacza trzy dni. W tradycji Kościoła rzymskokatolickiego Triduum uobecnia trzy etapy misterium Odkupienia.

  • Etap pierwszy – pożegnalna uczta, czyli Ostatnia Wieczerza, oraz zapowiedź ofiary
  • Etap drugi – wydarzenia Wielkiego Piątku zakończone śmiercią Chrystusa na krzyżu
  • Etap trzeci – spoczynek w grobie i zmartwychwstanie.

W istocie dla chrześcijan Triduum Paschalne trwa nieprzerwanie od Mszy Wieczerzy Pańskiej w wieczór wielkoczwartkowy, aż do Nieszporów Uroczystości Zmartwychwstania Pańskiego w Niedzielę Wielkanocną wieczorem, uobecniając mękę, śmierć i Zmartwychwstanie Chrystusa.

Jest to jedyny okres w Kościele, gdy czas celebrowania liturgii w perspektywie wiary zrównuje się z czasem, w których mają miejsce wydarzenia z życia Jezusa. Czas liturgii utożsamia się z czasem męki. Miejsce celebry staje się przestrzenią drogi krzyżowej. Dla chrześcijan to  czas, w którym mogą – godzina po godzinie – wstępować w ślady Jezusa, postępować tuż za Nim. Liturgia Triduum Paschalnego obfituje w gesty i symbole, które są owocem wielu wieków życia kościoła.

Wielki Czwartek – Msza Wieczerzy Pańskiej

Msza święta Wieczerzy Pańskiej, która celebrowana jest wieczorem w Wielki Czwartek upamiętnia pierwszą Eucharystię sprawowaną przez Chrystusa w Wieczerniku.

Charakteryzuje się  obrzędem Mandatum. To uroczysty obrzęd umywania nóg, który  odbywa się raz w roku. Pojawił się on w liturgii Wielkiego Czwartku już w VII wieku, chociaż jest o wiele starszy (w liturgii chrzcielnej występował od w IV wieku, potem zaniknął). Gest ten mówi, że istotą ustanowionej przez Chrystusa Eucharystii, w istotą wiary katolickiej, jest miłość („Daję wam przykazanie nowe, abyście się wzajemnie miłowali, tak jak Ja was umiłowałem.”). Polega ona na byciu dla siebie nawzajem sługami, tak jak Pan Jezus był sługą dla swoich uczniów.

Msza Wieczerzy Pańskiej kończy się przeniesieniem Najświętszego Sakramentu do kaplicy adoracji. Miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu od końca liturgii Wieczerzy Pańskiej do początku liturgii Męki Pańskiej, w Polsce powszechnie nazywane „ciemnicą”, to tzw. „ołtarz wystawienia”, miejsce adoracji i dziękczynienia Bogu za dar ustanowienia Eucharystii. Pierwsze wzmianki o tym obrzędzie pochodzą z ok. VII wieku. Chodziło o przechowanie Świętych Postaci do Komunii w Wielki Piątek. Przeniesienie Najświętszego Sakramentu na osobny ołtarz było traktowane jako symbol drogi Jezusa i Jego uczniów do Ogrodu Oliwnego, zaś czuwanie przy Najświętszym Sakramencie: bądź jako trwanie przy modlącym się w Ogrójcu Chrystusie, bądź – najczęściej – jako towarzyszenie opuszczonemu Jezusowi w więzieniu. Stąd wzięła się popularna, używana przez wielu do dziś, polska nazwa ołtarza wystawienia: „ciemnica” to w języku staropolskim po prostu „ciemne więzienie”.

W czasie procesji przeniesienia śpiewa się pochodzący z XIII wieku, hymn św. Tomasza z Akwinu Pange lingua gloriosi, czyli Sław języku tajemnicę (którego dwie ostatnie zwrotki, rozpoczynające się od słów Przed tak wielkim Sakramentem, są powszechnie znane). Można też, zamiast milczących teraz dzwonków, użyć kołatek – zwyczaj ten sięga czasów karolińskich.

Po zakończeniu liturgii następuje tzw. obnażenie ołtarza (łac. denudatio altaris). Codzienna, czysto praktyczna czynność zdjęcia obrusa z ołtarza, w tym świętym  dla chrześcijan czasie nabrała znaczenia symbolicznego i stała się alegorią opuszczenia Jezusa przez uczniów i odarcia Go z szat. Należy także wynieść z kościoła krzyże, a te, które pozostały – zasłonić.

Wielki Piątek – Liturgia Męki Pańskiej

Zgodnie ze starożytną tradycją Kościoła w Wielki Piątek nie celebruje się Eucharystii. Liturgię Męki Pańskiej należy sprawować po południu, około godziny 15. Czerwony kolor szat liturgicznych jest nie tyle kolorem męczeństwa, ile królewskiej purpury. Chrystus jawi się  bowiem jako Pan królujący z drzewa Krzyża. W ten dzień czytany jest opis Męki Chrystusa Pana według św. Jana nawiązuje do obrzędu koronacji królów izraelskich.

Liturgia rozpoczyna się od wejścia asysty w całkowitej ciszy. Ołtarz jest obnażony: bez obrusa, krzyża i świeczników. Celebrans pada na twarz, a wszyscy obecni w kościele klękają. Ten gest prostracji (łac. prostratio) zachował się, oprócz liturgii Wielkiego Piątku, jedynie podczas Mszy święceń, a także podczas składania profesji w niektórych zakonach.

Celebrans podchodzi do miejsca przewodniczenia i bez żadnego wstępu rozpoczyna modlitwą, po której następują czytania mówiące o Męce Jezusa (z Księgi Proroka Izajasza i Listu do Hebrajczyków) oraz, jak to już zostało powiedziane, Pasja według św. Jana. Stanowi ona centralny element liturgii Słowa.

Charakterystyczna dla liturgii Wielkiego Piątku jest uroczysta modlitwa powszechna (łac. Orationes sollemnes), którą śpiewa na przemian diakon i celebrans. Wezwań jest dziesięć: za Kościół święty, za papieża, za wszystkie stany Kościoła, za katechumenów, o jedność chrześcijan, za Żydów, za niewierzących w Chrystusa, za niewierzących w Boga, za rządzących państwami oraz za strapionych i cierpiących.

Jednym z najważniejszych elementów Liturgii Męki Pańskiej jest adoracja Krzyża. Początki tego obrzędu sięgają IV wieku, kiedy zostały odnalezione przez cesarzową Helenę relikwie Krzyża Świętego. W czasie liturgii sprawowanej w Jerozolimie (potem także w kościele św. Krzyża Jerozolimskiego w Rzymie), wierni przychodzili, aby ucałować i adorować drzewo Krzyża.

Obecnie obrzęd ten może rozpocząć się w dwojaki sposób: albo poprzez przyniesienie do ołtarza zasłoniętego Krzyża i stopniowe odsłanianie go przy trzykrotnym śpiewie antyfony Oto drzewo Krzyża (ta forma wiąże się ze zwyczajem powstałym w IX wieku w północnej Francji), albo poprzez wnoszenie odsłoniętego Krzyża i ukazywanie go (również przy śpiewie antyfony Oto drzewo Krzyża) przy wejściu do kościoła, na jego środku i przy ołtarzu. Antyfony Oto drzewo Krzyża (łac. Ecce lignum Crucis), prawdopodobnie przejętej z liturgii bizantyjskiej, używano już w VIII wieku, a od IX wieku powtarzano ją trzykrotnie, śpiewając za każdym razem na coraz wyższym tonie.

 

Noc Zmartwychwstania Pańskiego – Wigilia Paschalna

Symbol zapalonej świecy rozpoczyna liturgię Wigilii Paschalnej – do ciemnego kościoła wnoszony jest zapalony paschał. Od niego wierni zapalają swoje świece, podobnie jak od Zmartwychwstania Chrystusa bierze początek zmartwychwstanie.

Po poświęceniu ognia, przyozdabia się paschał znakiem krzyża, alfą i omegą (pierwszą i ostatnią literą alfabetu greckiego) oraz cyframi bieżącego roku, a także pięcioma symbolicznymi gwoździami (pierwotnie były to ziarna kadzidła). Paschał powinien być zrobiony z naturalnego pszczelego wosku.

Przyozdobiony i zapalony paschał wnosi się procesyjnie do ciemnego kościoła, śpiewając trzykrotnie (przy wejściu, na środku kościoła i przy ołtarzu): „Światło Chrystusa.” Przy pierwszym wezwaniu celebrans zapala od paschału swoją świecę, przy drugim wezwaniu – wszyscy wierni, przy trzecim – zapala się wszystkie światła w kościele.

Następnie zostaje wyśpiewane Orędzie paschalne, zwane także Benedictio cerei (łac. Pochwała świecy) lub, od początkowego słowa, Exsultet. Z jego obecnie używanym tekstem spotykamy się po raz pierwszy około 700 roku, choć z wielkim prawdopodobieństwem pochodzi on z IV wieku.

Bardzo rozbudowana Liturgia Słowa należy do najstarszych elementów Wigilii Paschalnej. Obecnie używa się dziewięciu czytań: siedmiu ze Starego Testamentu, fragmentu z Listu św. Pawła do Rzymian (tzw. Epistoła) oraz opisu Zmartwychwstania z Ewangelii wg św. Mateusza, Marka lub Łukasza. Czytania mówią o wspaniałym dziele stworzenia i jeszcze wspanialszym dziele odkupienia, o cudownym stworzeniu człowieka i jeszcze cudowniejszym odkupieniu go w Chrystusie. Pomiędzy czytaniami śpiewane są psalmy (oraz inne pieśni ze Starego Testamentu) i odmawiane modlitwy, które doskonale interpretują czytania i ukazują ich wypełnienie się w Chrystusie. Słowo Boże jest czytane „w świetle paschału” – Chrystus staje się jego interpretatorem, najpełniejszym objawieniem i realizacją. Po ostatnim czytaniu ze Starego Testamentu śpiewany jest, przy dźwięku dzwonów, organów i innych instrumentów (jeżeli są), hymn Chwała na wysokości Bogu. Wtedy też zapala się świece ołtarzowe. Po Epistole śpiewa się uroczyste, wielkanocne Alleluja.

Trzecią, po Liturgii Światła i Liturgii Słowa, częścią Wigilii Paschalnej, jest Liturgia Chrzcielna. Niemal od początku w Noc Zmartwychwstania Pańskiego udzielano sakramentu chrztu świętego (mówią o tym teksty pochodzące z I poł. III wieku). Później, gdy zaczęto chrzcić niemowlęta, udzielano chrztu krótko po ich urodzeniu. Jednak nadal Wigilia Paschalna jest najodpowiedniejszym czasem dla chrztu dorosłych, którzy zazwyczaj przyjmują wtedy również Pierwszą Komunię Świętą i otrzymują sakrament bierzmowania.

Po odśpiewaniu litanii do Wszystkich Świętych (na stojąco, bo w Okresie Wielkanocnym, podobnie jak we wszystkie niedziele, podczas litanii się stoi), błogosławi się wodę chrzcielną. Dokonuje się to poprzez odmówienie modlitwy, w trakcie której wstawia się do wody paschał. Wreszcie udziela się sakramentu chrztu zgodnie z rytuałem (wyrzeczenie się szatana, wyznanie wiary, przyjęcie chrztu, nałożenie białej szaty, zapalenie świecy od paschału) i sakramentu bierzmowania (nałożenie rąk, namaszczenie krzyżmem). Po włączeniu do wspólnoty Kościoła nowych członków, wszyscy obecni odnawiają swoje przyrzeczenia chrzcielne: z zapalonymi (od paschału) świecami w rękach wyrzekają się szatana i wyznają wiarę, a następnie zostają pokropieni przez celebransa dopiero co poświęconą wodą.

Modlitwa wiernych kończy Liturgię Chrzcielną, a wraz z przygotowaniem darów rozpoczyna się czwarta część Wigilii Paschalnej – Liturgia Eucharystyczna. Cała liturgia Wigilii zmierza ku Eucharystii, która stanowi szczyt celebracji Misterium Paschalnego. Warto zatroszczyć się o jak najbardziej uroczyste jej sprawowanie. Podczas niej nowo ochrzczeni przyjmują Pierwszą Komunię Świętą.

W Polsce szczególnie doniosły moment w przeżywaniu wielkanocnej radości stanowi procesja rezurekcyjna. Jest ona uroczystym ogłoszeniem światu Zmartwychwstania Chrystusa i wezwaniem całego stworzenia do udziału w triumfie Zmartwychwstałego. Może się ona odbyć bezpośrednio po Wigilii Paschalnej. Wtedy odśpiewanie hymnu Te Deum laudamus (łac. Ciebie Boga wysławiamy) i błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem kończy wspólną modlitwę. Może się ona odbyć również w poranek wielkanocny przed pierwszą Mszą świętą.


źródło: Oprac. na podstawie materiału przygotowanego przez Dominikanina Michała Paca, www.gov.pl

Dziennikarz, trener kompetencji miękkich, praktyk zmian któremu na sercu leży podnoszenie jakości życia społeczności lokalnej. Absolwentka Zarządzania na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W pracy to człowiek jest dla mnie największą wartością. Cenię pasjonatów oraz lokalny potencjał: społeczny, kulturalny, turystyczny oraz ekonomiczny. Moją misją jest promowanie tego co dobre w naszym regionie. Jestem szczęśliwą mamą dwójki dzieci oraz od piętnastu lat żoną tego samego męża.

Religia

Transmisja Mszy Świętej

Opublikowano

w

transmisja mszy osieczany trzemeśnia
Transmisja Mszy Świętej
Transmisja Mszy Świętej

 

26.11.2022

I Niedziela Adwentu

Transmisje niedzielnej Mszy Świętej

Tradycyjnie zapraszamy na Transmisję Mszy Świętej z Parafii św. Klemensa w Trzemeśni , Parafii św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Osieczanach która rozpocznie się w niedzielę od godziny 12.00 z Trzemeśni i o 11.30 z Osieczan

 

Transmisja Online dostępne po kliknięciu w linki w przypadku nieaktualnych playerów.

Godz. 18.00 – CEREMONIE WIELKIEGO PIĄTKU

11.30 Transmisja z parafii pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Osieczanach

12.00 Transmisja z Parafii św. Klemensa w Trzemesni

 

 

transmisje z Parafii Trzemeśnia dostępne na :
https://www.youtube.com/channel/UCnl9uv0cMpqtDJbwBg4xHpg
Parafia Tokarnia:
https://www.youtube.com/channel/UC7urGUP-FanqOEgp4O8rS_w
Parafia Skomielna Czarna:
https://www.youtube.com/channel/UC4nbXexPJVh7IIp5lDVP7jA
Parafia Krzczonów:
https://www.youtube.com/channel/UCHzxN0IAP6UvSsU-AOfQ-cA
I wszystko w jednym informacje o czasie nadawania na żywo:
https://www.tok20tv.pl/na-zywo-2

Kontynuuj czytanie

Gmina Myślenice

Cmentarz choleryczny na Bukówce – zapomniana nekropolia

Opublikowano

w

Jan Stawarz
Cmentarz choleryczny na Bukówce – zapomniana nekropolia
Cmentarz choleryczny na Bukówce – zapomniana nekropolia

MYŚLENICE: Jan Stawarz był jednym z najbardziej znanych i poważanych historyków w powiecie myślenickim. Przez dziesiątki lat, swoją pasję zaszczepiał w kolejnych pokoleniach myśleniczan i nie tylko. 24 czerwca 2019 roku, Jan Stawarz odszedł do Domu Pana. Pozostały po nim jednak wspomnienia, również te utrwalone na filmach.

Jan Stawarz był długoletnim nauczycielem historii w Szkole Podstawowej nr 2 im. Bohaterów Westerplatte w Myślenicach, przewodnikiem terenowym i przewodnikiem miejskim po Krakowie; mimo przejścia na emeryturę, bardzo aktywni działał w pracy krajoznawczo-turystycznej, szczególnie wśród dzieci i młodzieży. Przez wiele lat prowadził przy Myślenickim Ośrodku Kultury klub turystyczny „Truchcik”. Dopóki zdrowie na to pozwalało odwiedzał rokrocznie z pierwszymi klasami Pierwszego Liceum Stary Cmentarz w Myślenicach, opowiadając o pochowanych nań osobach szczególnie zasłużonych dla ziemi myślenickiej oraz o historii miasta. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi oraz Odznaką Tysiąclecia Polski. Został również wyróżniony tytułem Zasłużony Przewodnik PTTK oraz medalem i tytułem Nauczyciel Kraju Ojczystego.

Kontynuuj czytanie

Artykuł Społeczny

Listopadowe Święta. Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny 2021

Opublikowano

w

przez

świeczka
Listopadowe Święta. Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny 2021
Listopadowe Święta. Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny 2021

 

„Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią im się płaci.
Chwiejna waluta. Nie ma dnia, by ktoś wieczności swej nie stracił”
/Wisława Szymborska/

 

Wszystkich Świętych 1 listopada

Jest to uroczystość w Kościele katolickim ku czci wszystkich chrześcijan, którzy osiągnęli stan zbawienia i przebywają w niebie, obchodzona corocznie w dniu 1 listopada. Jest to jedno z najważniejszych świąt katolickich. To listopadowy czas zadumy i refleksji. Tego dnia miliony Polaków przybywają na groby najbliższych, zapalając znicze i wspominają swoich krewnych i znajomych. W tym czasie pamiętamy również o tych, których groby na co dzień są zapomniane przez innych. Wspominamy jednocześnie wybitnych Polaków, wybitnych działaczy lokalnych którzy mieli swój wkład w rozwój kultury i dziedzictwa naszego kraju, a odeszli na zawsze.

Historia Święta

Jak wiemy z kart historii dzień Wszystkich Świętych sięga jeszcze czasów antycznych, kiedy to w wybranym dniu wspominano wszystkich męczenników chrześcijańskich. Ponoć bowiem już w IV wieku wprowadzano takie wspomnienie w wielu Kościołach wschodnich prowincji Cesarstwa Rzymskiego. W średniowieczu uroczystość Wszystkich Świętych pierwotnie odbywała się 13 maja. Wówczas obchodzono laudację wszystkich męczenników chrześcijańskich, z całego świata, w pierwszą niedzielę po Zielonych Świątkach.  W 741 roku papież Grzegorz III przeniósł jednak to święto na 1 listopada, natomiast w roku 835 papież Grzegorz IV zwrócił się do cesarza Ludwika Pobożnego, by ten obowiązkowymi uczynił obchody uroczystości 1 listopada w całym cesarstwie.

W 935 roku papież Jan XI zdecydował, iż 1 listopada będzie osobnym świętem ku czci Wszystkich Świętych. Od tamtej pory miało ono obowiązywać w całym Kościele. Co więcej, wprowadził także wigilię tego święta. W 1475 roku święto zostało ustanowione za obowiązkowe dla chrześcijan, o czym zdecydował papież Sykstus IV. Do uroczystości dołączył także oktawę obchodów. Wigilia i oktawa zostały zniesione w roku 1955 przez papieża Piusa XII.

Ustanowienie dnia Wszystkich Świętych miało zastąpił pogańskie obrzędy, związane z wiarą w powrót zmarłych na ziemię. Z praktykowanych w średniowieczu obrzędów wyrosło później m.in. dobrze nam znane Halloween.

Ciekawostki związane ze świętem:

  • Uroczystość Wszystkich Świętych jest świętem kościelnym, jednakże w czasach PRL ówczesne władze próbowały je zawłaszczyć i zsekularyzować. Tym samym przez kilkadziesiąt lat w Polsce mówiło się o „Święcie Zmarłych”. Ta nazwa przetrwała do dziś, choć jest błędna i nie ma nic wspólnego z tradycyjnym, religijnym charakterem tego dnia.
  • Święto mocno związało się też z polską historią i tego dnia władze państwowe, samorządowe a także obywatele dbają o to, aby kwiaty i znicze pojawiły się nie tylko na grobach zmarłych, ale także w miejscach pamięci, przed pomnikami i tablicami, w miejscach bitew i ważnych historycznych wydarzeń.

Wszystkich Świętych a Dzień Zadusznych

1 listopada, jak wskazuje nazwa, modlimy się za osoby, które zostały ogłoszone świętymi, a ich dusze są w niebie. Natomiast 2 listopada to uroczystość upamiętniająca pamięć wszystkich innych zmarłych, którzy do nieba jeszcze nie trafili.

Dzień Zaduszny 2 listopada…

Zaduszki znane również jako Dzień Zaduszny albo Święto Zmarłych co roku obchodzone są 2 listopada, po uroczystości Wszystkich Świętych. W kościele katolickim jest to czas na wspominanie wszystkich zmarłych wiernych. Tradycyjnie Zaduszki wiążą się z odwiedzaniem grobów bliskich, zostawianiem na nich kwiatów i zniczy oraz modlitwą za tych, którzy odeszli.

Skąd się wzięły Zaduszki?

Historia tego dnia wywodzi się jeszcze z praktyk średniowiecznych mnichów, którzy co roku odprawiali nabożeństwa za zmarłych współbraci. Od IX wieku zaczęto odprawiać modlitwy również w intencji nieżyjących świeckich. W roku 998 Odylon, opat klasztoru benedyktyńskiego w Cluny, wyznaczył na 2 listopada dzień obowiązkowych modlitw za wszystkich wiernych zmarłych we własnym opactwie oraz wszystkich klasztorach należących do kongregacji kluniackiej.

Później zwyczaj ten zaczęły przejmować inne zakony. W roku 1311 roku Stolica Apostolska zdecydowała o wprowadzeniu Dnia Zadusznego do kalendarza oraz liturgii rzymskiej. Jeżeli chodzi o Polskę, najstarsza informacja dotycząca obchodów tego dnia pochodzi z początków XIV wieku, z diecezji wrocławskiej.

Ciekawostka Zaduszek

„Zaduszki” łączą się z ludowymi uroczystościami. To właśnie obrzędy związane z nimi Adam Mickiewicz opisał w „Dziadach”. Tego dnia należy modlić się za wszystkich zmarłych, szczególnie za tych, których dusze przebywają w czyśćcu.

 

Listopadowe Święta. Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny 2021 Listopadowe Święta. Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny 2021

Materiał archiwalny:

Cmentarz choleryczny na Bukówce w Myślenicach.

źródło: Onet

Kontynuuj czytanie

Wydarzenia

grudzień 2022
PWŚCPSN
    1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  
« lis   sty »

youtube

Najczęściej czytane